Curiosity khai hỏa phát súng laser đầu tiên trên sao hỏa

Robot thám hiểm sao hỏa Curiosity của Nasa đã bắn tia laser đầu tiên. Mục tiêu không phải là sao hỏa mà là một hòn đá rộng 7 cm (2.75 inch), được gọi là “Coronation” (hoặc là AKA N165) cách xe du hành khoảng 10 feet (3 m). Súng laser của robot bắn ra 30 xung trong thời gian 10 giây, gây cho Coronation dòng điện 1.000.000 watt trong năm phần tỷ giây. Khi đó một phần rất nhỏ của hòn đá sẽ bốc hơi với ánh sáng plasma rực rỡ, một thiết bị gọi là ChemCam của Curiosity sẽ phân tích các khoáng chất có trong hòn đá bằng kính thiên văn và 3 quang phổ kế. Việc bắn tia laser này là một phần của việc chạy thử Curiosity trong 3 tuần, trước khi bắt đầu sứ mệnh khám phá hành tinh đỏ trong 2 năm. Hòn đá bị bắn tia laser hồi chủ nhật 19/8 chỉ là “mục tiêu luyện tập”, nhưng các phân tích quang phổ sẽ giúp các nhà khoa học xác định là tia laser này có phá được lớp đất đá hay bụi bao phủ hòn đá hay không. Đây là lần đầu tiên một thử nghiệm tia laser được thực hiện trên hành tinh khác.

Hình 1a: robot Curiosity làm nhiệm vụ trên hành tinh đỏ

Hình 1b: mục tiêu đầu tiên

Tia laser là một phần của hệ thống ChemCam trong robot Curiosity. Nó là một bộ thiết bị nằm trên đỉnh cột của robot, gồm có một kính thiên văn, súng laser và một bộ thu ảnh vi mô. Một sợi cáp quang chạy từ trên cột xuống ba quang phổ kế bên trong chiếc xe được sử dụng để phân tích những loại đá sau khi làm bốc hơi. Từ khoảng cách 23 feet (7 m), Chemcam có thể xác định được đá, thành phần đất, đo lường các nguyên tố hóa học, phát hiện sự hiện diện của phân tử nước đá hoặc nước thậm chí còn hỗ trợ quan sát khi thực hiện việc khoan.

Hình 2: cấu tạo Curiosity

ChemCam được phát triển chủ yếu bởi Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos (LANL), Los Alamos, New Mexico và Trung tâm d’Etude Spatiale des Rayonnements (CESR), Toulouse, Pháp.

Hình 3: cấu tạo Chemcam

Ngoài việc bắn tia laser, Curiosity còn đổ bộ xuống miếng núi lửa Gale trên Sao Hỏa vào ngày 5/8, sau khi thực hiện cú hạ cánh ấn tượng. Robot này cũng chuẩn bị cho lần tự di chuyển đầu tiên. Những chuyển động đầu tiên sẽ khá khiêm tốn, chỉ là quay bánh xe từ bên này sang bên kia. Sau đó Curiosity sẽ di chuyển 1 đoạn 10 feet (3 m), xoay 90 độ, sau đó đi ngược lại khoảng 7 feet (2 m).

Sau khi kiểm tra hệ thống kỹ lưỡng, Curiosity sẽ đến một khu vực được chỉ định là “Glenelg” – cách xa 1,300 feet (400 m) theo hướng Đông Nam so với chỗ hạ cánh ban đầu. Glenelg được chọn vì nó là giao điểm của ba loại địa hình đá cứng, là nơi rất tốt để bắt đầu các hoạt động khoan, phục vụ nghiên cứu địa lí của sao hỏa.

Hình 4: khoảng cách giữa robot và Glenelg chụp từ vệ tinh

Nhà khoa học phụ trách dự án Curiosity, ông John Grotzinger của viện công nghệ California cho biết: “chúng tôi đã sẵn sàng tải điểm đến mới vào GPS và bắt đầu lên đường”. “Thách thức hiện nay là trên sao hỏa không có GPS, vì vậy chúng tôi có một đội ngũ kỹ sư điều khiển cung cấp chuyển hướng turn-by-turn”. (Turn-by-turn  là một tính năng của một số thiết bị định vị GPS trong đó các hướng chuyển động theo 1 tuyến đường được chọn sẵn sẽ liên tục được thể hiện cho người sử dụng qua các hướng dẫn bằng âm thanh và hình ảnh – nd).

Đó thực sự là một bài tập khó khăn, bởi thực tế trên Sao Hỏa không hề có từ trường, do đó la bàn kiểu cũ là không dùng được. Nhưng ít nhất thì đội Curiosity có thể thoải mái trong việc thám hiểm với robot đầu tiên có trang bị súng laser.

Video về ChemCam dưới đây là từ Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos:

Nguồn: gizmag.com
Tuannguyen @ MES Lab., biên dịch

Authors

Related posts

*

Top