Những hiểu lầm về ăn chay – P1

Ăn chay đang là 1 xu hướng, một cách sống (life-style) được nhiều người quan tâm. Những thông tin về ăn chay và dinh dưỡng chay có thể được dễ dàng tìm thấy trên báo chí, internet hay tại các tiệm bán đồ chay. Chúng tôi muốn cung cấp một số trong những hiểu lầm, thắc mắc về ăn chay thường gặp.

1. Ăn chay là nghi thức chỉ dành cho Phật tử

Ăn chay không chỉ là điều nên làm đối với các Phật tử mà nó còn xuất phát từ các lý do về đạo đức, văn hóa, sức khỏe.

Ăn chay trong quan niệm của Phật giáo là nuôi dưỡng pháp thiện, tăng trưởng can lành và phát triển tình hình thương rộng lớn đối với mọi người và mọi loài. Trong tất cả mọi giá trị giữa cuộc đời thì sự sống là cái có giá trị nhất và cần được trân trọng nhất. Vì thế ăn chay là một cách để biểu hiện lòng tôn quý và trân trọng sự sống.
Khoa học cũng chứng minh, nhờ ăn chay mà con người khỏe mạnh và sống lâu, trị được nhiều chứng bệnh nan y mà y học hiện đại chưa tìm ra được phương pháp đặc hiệu. Vì ăn chay, cơ thể con người được tiếp một lượng sinh tố và khoáng chất ở trong thảo mộc, tốt hơn nhiều so với những thực phẩm chế tạo. Chất bổ lấy từ thảo mộc tinh khiết hơn các chất bổ trong thịt súc vật.

Ngày nay, ăn chay đang là 1 xu hướng được tiếp nhận rộng rãi trên thế giới, tại nhiều đất nước và sắc tộc khác nhau khi những thực phẩm bán ra trên thị trường không còn trong sạch, đồ bảo quản đều có sự can thiệp của hóa chất, khiến cho thức ăn bị ô nhiễm nặng nề.
Ở các nước phương Tây, có khoảng 5% dân số Anh và Mĩ cho biết họ ăn chay trường hay ăn chay thường xuyên. Đời sống sung túc và lo lắng cho sức khoẻ nên họ đã chuyển sang ăn rau, quả với số lượng lớn, có nhiều người gia nhập phong trào ăn chay.
“Làn sóng ăn chay mới” ở phương Tây không liên quan gì tới những người ăn chay truyền thống vì tôn giáo, vì chống sát sinh. Những người ăn chay mới chỉ có một mục tiêu duy nhất: giữ sức khoẻ và giữ dáng nên họ thích ăn hoa quả. Ở phương Tây, ăn chay còn có nghĩa là giàu có. Vì rau quả luôn đắt đỏ, những người thu nhập cao tiêu thụ rau quả nhiều gấp hai lần những người thu nhập thấp.

Hãy cùng ăn chay

2. Ăn chay dễ dẫn tới sự nhàm chán, không ngon miệng

Trong quan niệm trước đây, gắn với đời sống của các sư thầy ở chùa, nghĩ đến ăn chay là chúng ta nghĩ đến đậu phụ và tương, cà. Điều này không đúng. Ngày nay, những món chay phong phú và ngon miệng không kém gì các món mặn. Nguyên liệu chủ yếu của thực phẩm chay là các loại rau củ quả, các loại nấm, đậu, rong biển, gạo… Các thực phẩm này cung cấp cho con người đầy đủ các chất dinh dưỡng cơ bản nhất như chất bột, chất béo, chất đạm, chất xơ, các vitamin và muối khoáng.

Để tạo mùi vị thơm ngon, các món chay được chế biến với nhiều loại nước chấm chay như tương, chao, các loại bột gia vị chay tạo mùi vị như bột quế, gốc xả băm, bột ớt, bột nghệ, lá hồi, dùng các dầu thực vật như dầu nành, dầu phộng, dầu olive hay dầu dừa thay cho mỡ động vật. Các món chay cũng thường ăn kèm nhiều loại rau củ, vừa để cung cấp đủ dưỡng chất, vừa để tăng sự thơm ngon. Trên thực tế, các món chay có mùi vị đa dạng và thơm ngon hơn các món mặn, thậm chí có thể nấu thành các món “giả mặn” với khẩu vị không khác biệt.

Nguyên liệu “bắt mắt” của thực phẩm chay

3. Ăn chay dễ dẫn đến sự thiếu các chất dinh dưỡng

Hàm lượng protid trong thức ăn thực vật thấp, hơn nữa chất lượng không cao; hàm lượng muối vô cơ nhiều, nhưng tỷ suất tận dụng thấp; hàm lượng vitamin không toàn diện, thiếu một số vitamin tan trong nước và vitamin tan trong dầu. Do vậy, người ăn chay với thời gian dài bằng thức ăn chính từ thực vật, nếu không lưu ý phối kết dinh dưỡng, thì rất dễ xuất hiện chứng suy dinh dưỡng. Người ăn chay làm thế nào để tránh suy dinh dưỡng? Một vài hướng dẫn dưới đây nhằm đảm bảo sức khỏe cho bạn.

Tận dụng tác dụng “tương hỗ” của protid: các acid amino của protid trong thức ăn tự nhiên tồn tại một hiện tượng “bổ trợ” lẫn nhau, tức trong thức ăn này thiếu một loại acid amino nào đó, thì trong thức ăn khác lại có chứa acid amino đó với hàm lượng rất phong phú, hai thứ dùng chung thì sẽ có tác dụng hỗ tương nhau, tận dụng tác dụng hỗ tương của protid, tránh cho cơ thể bị thiếu hụt những acid amin cần thiết. Ví dụ: nếu ăn đậu đồng thời ăn chung với bắp hoặc cơm; khi ăn đậu phộng thì thêm ít bột mì. Những món xôi đậu đen, xôi vò (có đậu xanh), cơm bát bửu (hỗn hợp cơm đậu-rau), xủi cảo… đều là một sự phối hợp dinh dưỡng tốt.

Bổ sung vitamin: ăn vừa đủ các loại quả hạch, cũng như tăng thời lượng phơi nắng, nhằm bổ sung vitamin D. Đối với người có dấu hiệu và đã xuất hiện triệu chứng thiếu vitamin B2, B12 như viêm khóe miệng, viêm da… có thể bổ sung một liều lượng nhất định các chế phẩm chứa vitamin B2, B12 dưới sự chỉ dẫn của thầy thuốc.

Nâng cao hiệu suất hấp thu Ca, Zn: dùng một số thực phẩm lên men như hũ chao, sữa chua, màn thầu, bia…Thông qua sự lên men có thể phân giải acid phytic trong thức ăn thực vật, ngăn cản sự kết hợp giữa Ca, Zn với acidphytic, theo đó nâng cao hiệu suất tận dụng Ca, Zn.

Chọn dùng nhiều loại thức ăn: lưu ý chọn dùng nhiều thức ăn, càng nhiều chủng loại càng cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể. Có thể ăn thêm hạt dưa, hạt bí, dùng trà… Còn có thể bổ sung các loại thức ăn như nấm, nấm mèo, rong biển, làm cho dinh dưỡng được hấp thu toàn diện, cân bằng, có ích cho cơ thể. Ngoài ra, nên tốn chút “công phu” trên các chế phẩm từ đậu (đậu chao, đậu hũ, đậu tương, đậu hũ ki…), không chỉ bảo lưu được đặc điểm của ăn chay, còn có thể mô phỏng làm ra những món ăn có cả màu sắc và hương vị như món ăn mặn, theo đó tăng sự thèm ăn cho mỗi người.

Lily @ MES Lab., Biên soạn

Authors

Related posts

7 Comments

  1. manh duc said:

    Bai soan rat thu vi va loi cuon. Minh cung rat quan tam den chu de healthy living. Cam on tac gia Lily Tran nhieu

  2. Lily Tran said:

    Cám ơn bạn. Bản thân mình trước đây cũng có những nghi ngại như trong bài viết khi bắt đầu tiếp xúc với thực phẩm chay.. Mình luôn nghĩ những người ăn chay là những người kém năng động, bị bó buộc và hạn chế. Nhưng thực tế những người ăn chay là những người rất năng động, chính họ đã tìm hiểu và lựa chọn life-style cho mình chứ không phải theo số đông hay bị bắt buộc.

  3. Shadowsong said:

    Nói về sự sống thì cả cây cỏ cũng có linh hồn :)) ăn j thì cũng vẫn là hủy diệt các linh hồn sống, đã là hủy diệt thì ko nói cái j nhiều hay ít, cái j tội nặng hay tội nhẹ. Như nhau cả thôi :))) tốt nhất là ko ăn gì cả 😀 😀 ko thì ăn thực vật hay ăn heo quay cũng như nhau 😛 :)))))))))))))))))

  4. Lily Tran said:

    Ăn chay không chỉ mang ý nghĩa về tôn giáo (theo các tôn giáo thì việc ăn chay là để tránh sát sinh), mà còn mang ý nghĩa văn hóa, y tế (có lợi cho sức khỏe, thực sự là vậy). Lý do ăn chay có lợi thì mình sẽ trình bày trong 1 bài gần đây. Cám ơn bạn.

  5. Pingback: Vì sao chúng ta nên ăn chay? – P1 | Khoa học 247 - Sống khỏe, Dùng thông minh - Khoa học Mỗi ngày

*

Top