Những gợi ý để có một cuộc sống cân bằng – P2

Trong phần 1, chúng ta đã thử định nghĩa về một cuộc sống cân bằng và những thành phần tạo thành của bất kỳ cuộc sống nào. Trong phần này, hãy cùng Khoa học 247 xem xét kỹ hơn về từng thành phần ấy của cuộc sống.

1. Tạo lập và duy trì một cuộc sống cân bằng

Trước hết, tạo lập và duy trì một cuộc sống cân bằng không phải là một sự “hi sinh” nào đó, như hi sinh tự do, hi sinh thời gian, hay hi sinh bản thân mình. Ngược lại, khi cuộc sống cân bằng, chúng ta tự do hơn bao giờ hết, có quỹ thời gian nhiều hơn bao giờ hết và chúng ta LÀ CHÍNH MÌNH hơn bao giờ hết.

Việc tạo lập một cuộc sống cân bằng không phải 1 hành trình gian khó, không phải một thách thức hay một hành động gian nan, nguy hiểm gì. Ngược lại, chúng ta đang đến gần bản thân mình hơn bao giờ hết, chúng ta đang an toàn hơn bao giờ hết.

Hiểu được những điều này thì mới đúng với ý nghĩa của một cuộc sống cân bằng và những hành động về sau mới “đúng đường”.

2. Bản thân/ cái Tôi
Như đã nói trong bài trước, trong cuộc sống của một con người thì cái Bản thân (self) của con người ấy là điều quan trọng nhất. Nó mới là nhân tố quyết định cho sự cân bằng của một cuộc sống. Cái Bản thân, cái Tôi này luôn bị ảnh hưởng và kiềm chế bởi các chuẩn mực xã hội, văn hóa nơi chúng ta sống.

Cái Tôi của mỗi người đều là cá biệt, không ai giống ai, không thể có 1 cái Tôi chung hay chuẩn mực áp dụng cho những cái Tôi. Do vậy, cái Tôi thường có xu hướng khước từ sự ảnh hưởng, áp đặt của các chuẩn mực xã hội, văn hóa. Tuy nhiên, sự khước từ, chống lại những chuẩn mực xã hội và văn hóa này chỉ tạo thêm những sức ép, khó khăn và do đó thường dẫn đến sự không cân bằng cho cuộc sống mỗi người, bởi những chuẩn mực của xã hội, văn hóa đồng nghĩa với trí tuệ, văn hóa. Khước từ, chống lại chúng nghĩa là chúng ta khước từ, chống lại việc trau dồi, kiện toàn cái Bản thân, cái Tôi.

Có rất nhiều người nhất định sống theo cái Bản thân, cái Tôi của mình, nhất định chối bỏ những chuẩn mực xã hội, quan niệm của xã hội và cho rằng như vậy là mình “sống đúng với chính mình”, sống đúng với cái Tôi. Điều này rất không nên. Cho dù bạn có thực sự đang sống đúng với cái Tôi của bạn thì đó cũng là cái Tôi không được nuôi dưỡng, không được tinh tiến, cái Tôi bản năng, cái Tôi chưa trưởng thành.

Ngược lại, khi quá bị phụ thuộc vào những chuẩn mực xã hội thì chúng ta dễ rơi vào sự hoang mang do bản thân không thể đạt tới những chuẩn mực ấy. Ví dụ, trong một xã hội coi Thành công đồng nghĩa với Tiền bạc thì những người kiếm được ít tiền thường rơi vào sự bất mãn, tự ti, cảm thấy mình bị ở ngoài rìa xã hội.
Ví dụ, một người phụ nữ ở nhà việc nội trợ sẽ thấy tự ti vì mình không có thu nhập, không có vị trí xã hội như những người phụ nữ khác. Điều này là do chuẩn mực xã hội đề cao việc kiếm tiền và không đề cao những người không có việc làm, không có thu nhập, khiến họ cảm thấy mình vô dụng, vô giá trị. Trong trường hợp này, người phụ nữ phải tự ý thức rằng, cô ấy vẫn có giá trị đối với những người xung quanh và xã hội, cô là một người vợ tốt và người mẹ tốt, do đó, giá trị của cô không hề thua kém những người phụ nữ đi làm nơi công sở. Xã hội vẫn coi trọng những người phụ nữ biết chăm lo cho gia đình như vậy, chỉ có điều ta không nhận ra, do quan niệm coi trọng tiền bạc mà chúng ta cứ đinh ninh rằng không có nghề nghiệp, tiền bạc là chúng ta vô dụng.

Vấn đề là cái Bản thân, cái Tôi của chúng ta phải cân bằng được giữa những chuẩn mực xã hội và văn hóa này. Khi ý thức được rằng cái Bản thân, cái Tôi của chúng ta cần sống hài hòa với những định kiến, chuẩn mực của xã hội và văn hóa thì chúng ta sẽ dễ dàng phát triển cái Bản thân, cái Tôi đó, sẽ dễ dàng có được sự cân bằng của riêng cái Bản thân, cái Tôi đó, mà sự cân bằng này là khởi đầu cho sự cân bằng lớn của cuộc sống.

Hòa hợp với công việc để có được niềm vui trong công việc

3. Tiền bạc

Tiền bạc là phương tiện để chúng ta chi trả cho cuộc sống của mình, của gia đình, là phương tiện để chúng ta nâng cao sức khỏe, trau dồi kiến thức, tạo ra những niềm vui trong cuộc sống (đi du lịch, vui chơi, giải trí). Tiền bạc là vô cùng cần thiết đối với cuộc sống.

Tuy nhiên, như đã nói ở trên, chúng ta cần tránh rơi vào quan niệm phải kiếm tiền bằng mọi giá để thấy mình thành đạt, thấy mình được xã hội trọng vọng,… Đó là quan điểm sai lầm. Tiền chỉ là công cụ và không bao giờ là mục đích của cuộc sống. Hiểu được điều này thì con người sẽ không bị quá sa đà vào việc kiếm tiền mà quên mất những thành phần còn lại của cuộc sống.

Nhắc đến tiền bạc là chúng ta phải nhắc đến lao động và làm việc. Lao động để kiếm tiền, nhưng ngoài ra, lao động còn là cách chúng ta tự hoàn thiện bản thân mình thông qua lao động. Hiểu được ý nghĩa của lao động thì chúng ta sẽ không thấy nặng nề và cảm thấy mình đang phải lao động “bất đắc dĩ”.

Vậy, làm việc và kiếm tiền đến mức nào là đủ? Mỗi người có nhu cầu về tiền rất khác nhau. Một người kỹ sư trẻ, chưa lập gia đình, sống ở thành thị có thể cần khoảng 10 triệu mỗi tháng. Một người sống ở thành thị, đã có vợ và 1 con, người vợ nội trợ, thì người này cần chừng 25 triệu mỗi tháng. Nếu thu nhập của những người này không bằng mức tối thiểu mà họ cần chi dùng thì có thể nói họ khó mà có được cuộc sống cân bằng vì thu nhập đó không đủ để họ giữ được sức khỏe, lo được cho gia đình và duy trì các mối quan hệ xã hội.

Tất nhiên, không phải ai cũng có điều kiện kiếm đủ số tiền mình cần, mà có rất nhiều người luôn túng thiếu, không đủ chi dùng. Điều chúng tôi nhấn mạnh ở đây là: chúng ta nên xác định rõ ràng mức thu nhập cần thiết cho bản thân và gia đình, sau đó, chỉ nên lấy mức thu nhập đó làm mục tiêu, hoặc có thể đặt mục tiêu cao hơn chút ít. Không nên đặt mục tiêu kiếm tiền chỉ để thõa mãn cái Tôi, muốn có nhiều tiền trong khi nhu cầu của mình không nhiều đến vậy. Người kỹ sư trẻ đã được nhắc đến bên trên có thể đặt mục tiêu kiếm 15-20 triệu mỗi tháng, chứ không nên đuổi theo mục tiêu kiếm 200 triệu mỗi tháng; mục tiêu này hiện tại vừa không cần thiết, vừa không vừa với sức của anh ta, sẽ làm cuộc sống của anh ta nặng nề và luôn trong trạng thái thất bại, thất vọng.

Vậy, tiền bạc có tỷ lệ với mức độ hài lòng, hạnh phúc của con người không? Câu trả lời là: có và không. Lấy ví dụ người kỹ sư trẻ, khi thu nhập của anh ta tăng từ 2 triệu lên 10 triệu, chắc chắn sự hài lòng của anh ta về mặt tài chính cá nhân cũng tăng tỷ lệ thuận vì thu nhập này là món chi trả trực tiếp cho cuộc sống của anh ta, anh ta thực sự cần số tiền này. Khi thu nhập của người kỹ sư này tăng từ 10 triệu lên 50 triệu, mức độ hài lòng của anh ta cũng tăng lên, nhưng không tăng nhiều như trường hợp trước. Với số lượng tiền mới được tăng lên này, anh ta có nhiều cơ hội vui chơi, giải trí hơn, do đó mức độ hài lòng của anh ta tất nhiên có tăng lên, nhưng do lượng tiền được tăng thêm này không phải “cấp thiết” đối với anh ta, anh ta không thực sự cần có nó nên mức độ hài lòng không tăng nhiều như trước. Khi thu nhập của anh kỹ sư này tăng từ 50 triệu lên 200 triệu, mức độ hài lòng của anh ta chỉ tăng chút ít, do anh ta không cần sử dụng số tiền tăng thêm này cho việc sinh sống hay vui chơi của mình nữa, số tiền này chỉ có 1 công dụng là thỏa mãn cái Tôi của anh ta, để thấy mình thành đạt, thấy mình được xã hội trọng vọng. Vậy, có cần thiết đổ ra thêm rất nhiều mồ hôi, bỏ ra thêm rất nhiều thời gian kiếm thật nhiều tiền khi đã biết trước rằng mình sẽ không hài lòng, hạnh phúc thêm?

Minh họa mối quan hệ giữa thu nhập và mức độ hài lòng
(số liệu hoàn toàn giả định)

Như vậy, tiền bạc không biết bao nhiêu là đủ, nhưng chúng ta nên biết và xác định rõ chúng ta cần gì và cần bao nhiêu, không nên theo đuổi những mục tiêu không thực tế và không có ý nghĩa. Khi con người có cái Tôi hài hòa với xã hội xung quanh, có quan niệm đúng đắn về tiền bạc thì cuộc sống của họ đã cân bằng được hơn một nửa.

(còn tiếp)

Lily @ Khoa Học 247, Biên soạn

Authors

Related posts

6 Comments

  1. Thanh Bình said:

    Mình thích cái biểu đồ liên hệ số tiền kiếm được và mức độ hài lòng 🙂

    • Lily Tran said:

      Dữ liệu được tác giả giả định hoàn toàn, bạn nhé. Tuy nhiên, tác giả hi vọng nó giúp nhiều người đánh giá được rằng việc làm giàu bằng mọi giá “có đáng hay không”?

  2. Thành Trần said:

    Bài viết nhiều chủ quan, chỉ có ý nhắc 1 số người nên mới có tựa “gợi ý”! Làm giàu không xấu, xấu ở cách làm giàu. Nhiều người họ đi làm bởi vì họ thích đi làm. Họ kiếm được nhiều tiền bởi họ biết cách kiếm tiền hơn, có điều kiện để kiếm nhiều hơn những người khác (có khi đi chơi cũng kiếm ra tiền). Họ cũng tìm mọi cách để thực hiện nếu việc đó xứng đáng vậy. Và họ hài lòng về thành quả làm việc của họ, “những giá trị khác kèm theo” chứ ko hẳn do họ kiếm được nhiều tiền hơn. Họ làm việc không vì tiền. Độ hài lòng về tiền của họ tăng ít lên vì họ thấy có nhiều việc đáng ra nên làm mà ko ai hoặc ít ai làm. Tất nhiên! Tiền rất quan trọng! Đối với những người ít tiền như chị Lý lại càng quan trọng. Khi thu nhập của chồng chị từ 10 triệu tăng lên 50 triệu, tức là thay vì tằn tiện mấy tháng mới mua tặng chị được 1 cái nhẫn Swarovski thì chỉ cần 1 tháng là chị được tặng 2, 3 cái… Đến khi thu nhập tăng từ 50tr đến 200 tr thì chị có đủ bộ st nhẫn rồi, thi thoảng người ta mới thiết kế kịp 1 cái nhẫn để chồng mua tặng chị nên độ hài lòng của chị sẽ tăng ít đi là đúng thôi! (Ví dụ đơn giản cho vui, không có ác í!)

    • Lily Tran said:

      Hi bạn Thành,

      comment của bạn đúng với những gì mình mới nói trong bài. tiền bạc khi chỉ có mục đích ‘mua ít niềm vui” nghĩa là nó đã ở giai đoạn khá dư thừa so với nhu cầu cuộc sống. Con người nên kiểm soát sự “ham vui” của mình để khỏi vô tình ép mình kiếm tiền, kiếm nhiều tiền hơn nữa.

      Bạn nên đọc lại bài, mình chưa bao giờ phản đối việc kiếm tiền, càng chưa bao giờ phản đối tiền bạc, chưa bao giờ bảo làm giàu là xấu. Nhưng bạn nên nhìn vấn đề tiền bạc và kiếm tiền với tư cách nó chỉ là 1 phần của cuộc sống. Bỏ ra thêm 1h để kiếm tiền nghĩa là ta đã bớt đi 1h làm việc khác (nghỉ ngơi, ở bên cạnh vợ con, đi học để nâng cao bản thân,….). Cho nên, nên biết đến đâu là đã nhiều, đến đâu là đã đủ. Cân bằng là ở chỗ đó.

  3. Thành Trần said:

    Đồng í với chị mà! Chỉ là muốn ai đó, những người biết cách làm giàu, định hướng, gợi ý thêm cho 1 số “người trẻ cảm thấy mình nghèo” về cách làm giàu không khó, không cần phải “bằng mọi giá”.

    • Lily Tran said:

      Hi Thành,

      Lily cũng có mong muốn viết thêm 1 bài về việc những bạn trẻ nôn nóng làm giàu. Làm giàu không có gì sai, thậm chí làm giàu là 1 điều tốt vì có giàu có thì ta mới có điều kiện chăm sóc bản thân, gia đình, giúp đỡ những người chưa giàu có. Tuy nhiên, tiền bạc và thành công cần có sự vun đắp dần dần.

      Có những tấm gương về những người còn rất trẻ mà đã rất thành công và giàu có, là bởi họ đã vun đắp cho thành công đó từ rất lâu, và được sự vun đắp của rất nhiều người khác nữa (gia đình, bạn bè, trường lớp). Chúng ta hiểu được bản chất thì sẽ không nôn nóng nữa.

      Chúc bạn vui.

*

Top