Tìm hiểu về trạng thái giận dữ và cách làm chủ cơn giận – P1

Con người luôn mang trong mình rất nhiều trạng thái tình cảm: yêu, ghét, giận, thương, vui mừng, thất vọng,… Có những trạng thái phức tạp ấy, thì mới tạo ra những thời điểm con người cảm nhận được hạnh phúc, đau khổ, thăng-trầm. Có những trạng thái tình cảm đang dạng đó, con người mới có điều kiện học hỏi, hoàn thiện mình.

Nhưng trong cuộc sống ngày nay, giữa dòng chảy không bao giờ dừng lại của những đua tranh, tiền bạc, ích kỷ,… dường như những trạng thái tình cảm tiêu cực ngày càng áp đảo những trạng thái tích cực. Con người giận nhiều hơn vui, luôn thấy mình thiếu thốn chứ không bao giờ thấy đủ. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về trạng thái “giận dữ” của con người và những ứng xử hữu ích của chúng ta đối với trạng thái tâm lý này.

Giận là trạng thái tâm lý căng thẳng, có thể gồm một hay nhiều trong những trạng thái: bức xúc, thất vọng, chán chường, đố kị, bị xúc phạm, cảm thấy tổn thương, tự ái, mặc cảm,… và những trạng thái tâm lý này biểu hiện thành cơn giận. Cơn giận có thể được bày tỏ 1 cách thô hiển, dữ dội, hoặc tế nhị, cũng có khi là những lời nói không hài hòa để phản ứng với những gì bất như ý.

Cơn giận mang tới cả những điều lợi và những điều hại. Giận có thể là một cảm xúc hoàn toàn bình thường và thậm chí có thể giúp chúng ta phát hiện và ứng phó với sự đe dọa theo bản năng. Nó giúp chúng ta phản ứng một cách nhanh chóng và dứt khoát trong trường hợp ta không có thời gian phân tích tình hình một cách kỹ lưỡng và cẩn trọng. Ngoài ra, nó có thể thúc đẩy chúng ta giải quyết vấn đề, đạt được mục tiêu và loại bỏ sự sợ hãi trước các mối đe dọa. Do đó, những hành động trong cơn giận dữ có thể giúp chúng ta bảo vệ bản thân và người khác. Một phản ứng tích cực và hiệu quả có thể giúp nâng cao lòng tự trọng và sự tự tin của bạn.

Ở một khía cạnh khác, cơn giận gây không ít tổn hại đến sức khỏe và đời sống xã hội của chúng ta. Khi chúng ta giận dữ, một phản ứng tiêu cực có thể làm hỏng mối quan hệ và dẫn đến đánh mất sự tôn trọngvới người khác và thể diện của chính mình. Đặc biệt khi chúng ta phản ứng ngay lập tức và nóng giận với những gì ta xem như một mối đe dọa, trong khi sự đánh giá ấy hoàn tòan sai.  Do vậy, những cơn giận có thể làm tổn hại sâu sắc đến mối quan hệ giữa chúng ta và những người xung quanh, làm mất đi nhiều cơ hội trong sự nghiệp và cuộc sống.

“Giận mất khôn”

Cơn giận thường không diễn ra như chúng ta “dự kiến”. Dân gian có câu: No quá mất ngon. Giận quá mất khôn. Khi giận, người ta dễ làm những việc thiếu khôn ngoan, chỉ đưa đến những hậu quả không hay. Khi đã giận thì ta chỉ làm sao cho thỏa mãn bản ngã, cho thỏa những bức xúc trong lòng. Sau khi cơn giận qua đi thì mới thấy hối tiếc về những hành động thiếu suy nghĩ của mình.

Cơn giận không chỉ làm hại cho “đối tượng” ta giận mà trước tiên làm chúng ta đau khổ mà bản thân ta không biết. Khi giận, ta trút hết những bực dọc, giận dữ lên người ta để “xả” cho bản thân mình hết giận, cho bản thân mình nhẹ nhàng đi, nhưng thực tế là chúng ta càng vướng vào phiền não. Lại có lắm lúc làm hại người ta không được, xả giận dữ lên người ta không được, ta càng thấy khổ và uất hận hơn. Đạo Phật có câu: giữ lấy cơn giận trong lòng cũng giống như một người uống thuốc độc và mong sao kẻ khác sẽ chết (holding on to anger is like drinking poison and expecting the other person to die).

Ngoài ra, giận dữ còn có rất nhiều tác hại tới sức khỏe của chúng ta. Cụ thể, trạng thái giận dữ gây ra các hiện tượng:

1. Tổn thương gan

Khi tức giận, cơ thể sẽ bài tiết ra một loại chất gọi là “catecholamine”, tác dụng với hệ thống thần kinh trung ương, làm cho đường huyết tăng cao, tăng cường acid béo phân giải, độc tố trong tế bào gan và huyết dịch cũng theo đó tăng lên.

2. Viêm sắc tố

Khi tức giận, số lượng lớn huyết dịch chạy dồn về não bộ, vì vậy ô xy trong huyết dịch sẽ giảm bớt, độc tố tăng lên nhiều. Độc tố sẽ kích thích mao mạch, lỗ chân lông, gây ra các chứng viêm xung quanh lỗ chân lông với nhiều mức độ khác nhau, từ đó xuất hiện các viêm sắc tố.

3. Đẩy nhanh suy thoái tế bào não

Đại lượng huyết dịch chạy dồn về não cũng sẽ làm cho áp lực của huyết quản não tăng lên. Lúc này trong huyết dịch hàm chứa độc tố nhiều nhất, ô xy ít nhất, khôngkhác gì một “vị thuốc độc” cho não.

4. Viêm loét dạ dày

Tức giận sẽ làm cho thần kinh giao cảm hưng phấn và trực tiếp tác dụng vào tim và trên huyết quản, làm cho lưu lượng máu trong dạ dày đường ruột giảm thấp, nhu động chậm, ăn uống kém, khi nghiêm trọng còn gây ra viêm loét dạ dày.

5. Cơ tim thiếu ô xy

Đại lượng huyết dịch chảy về đại não và phần mặt sẽ làm cho huyết dịch cung ứng cho tim giảm bớt từ đó dẫn đến cơ tim thiếu ô xy. Tim để đáp ứng nhu cầu cơ thể, chỉ có cách làm việc gấp lên nhiều lần, từ đó làm cho nhịp tim không đập nhịp nhàng.

Thường xuyên giận dữ, lo lắng, đua tranh và gây gổ cũng gây hại cho sức khỏe trái tim. Sự giận dữ không được giải quyết sẽ làm tăng nguy cơ bệnh tim cao gấp 5 lần và càng thù địch, bạn càng dễ bị bệnh tim.

6. Gây ra cường giáp

Tức giận làm cho hệ thống nội bài tiết rối loạn, làm tăng hormon tuyến giáp trạng bài tiết, thời gian lâu dài sẽ gây ra cường giáp.

7. Tổn thương phổi

Khi tâm trạng tức giận, hô hấp sẽ vội vàng, thậm chí xuất hiện hiện tượng hoán đổi khí quá độ. Bao phổi không ngừng khuếch trương, không có thời gian thu co, tức là không có được thư giãn và nghỉ ngơi nên có, từ đó nguy hại đến sức khỏe của phổi.

8. Tổn hại hệ thống miễn dịch

Khi tức giận, đại não sẽ ra mệnh lệnh cho cơ thể chế tạo ra một loại chất cortisol do cholesterol chuyển hóa thành. Loại chất này nếu tích lũy trong cơ thể quá nhiều sẽ gây chướng ngại cho sự hoạt động của hệ thống miễn dịch, làm cho sức đề kháng cơ thể thấp đi.

Như vậy, giận dữ là trạng thái tâm lý mang tới nhiều điều hại hơn là những điều lợi. Nhưng trong cuộc sống cạnh tranh, bận rộn này, con người lại đang ngày càng có trạng thái tâm lý này thường xuyên hơn, mức độ giận dữ cũng cao hơn. Vậy, chúng ta cần làm gì để khống chế và làm chủ được trạng thái tâm lý này? Hãy đón xem phần 2 của loạt bài viết.

Lily @ Khoa học 247., Biên soạn

Authors

Related posts

*

Top