Những cách chữa trị Hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích là bệnh lý do rối loạn chức năng ở ruột già mãn tính, biểu hiện bằng triệu chứng hay đầy bụng, đau bụng dưới, rối loạn đi tiêu: đôi khi phân cứng, phân sống, phân lỏng hay tiêu chảy… Đây là bệnh lý chiếm khoảng 20% dân số, và có chiều hướng gia tăng trong cuộc sống hiện đại. Bệnh do nhiều nguyên nhân và không có phương pháp điều trị cố định. Hội chứng ruột kích thích không dẫn đến những tình trạng nghiêm trọng cho các bệnh nhân nhưng là một nguồn cơn đau kinh niên, mệt mỏi, và có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Hãy cùng Khoa học 247 tìm hiểu thêm về căn bệnh này.

Hội chứng ruột kích thích là bệnh lý do rối loạn chức năng ở ruột già mãn tính

Hội chứng ruột kích thích là bệnh lý do rối loạn chức năng ở ruột già mãn tính

1. Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích là bệnh do rối loạn chức năng của ruột dẫn đến đau thắt ruột, đầy hơi, sình hơi…  Hội chứng ruột kích thích còn có tên gọi khác là hội chứng đại tràng kích thích hay viêm đại tràng co thắt, là một loại bệnh về đường ruột nhưng không liên quan đến các tổn thương về đường ruột như viêm ruột, thủng ruột,…. là loại bệnh kéo dài nhưng lành tính, không gây nguy hiểm cho người bệnh.

Dù không có biện pháp chữa trị cho hội chứng ruột kích thích IBS, có một số cách điều trị cố gắng làm giảm triệu chứng, bao gồm điều chỉnh chế độ ăn uống, cấp thuốc dùng và can thiệp tâm lý.

2. Những triệu chứng của bệnh

Tùy theo mỗi bệnh nhân mà có những triệu chứng khác nhau và nó có thể thay đổi theo thời gian. Các triệu chứng có thể gặp là:

  • Đau bụng hoặc bụng khó chịu, đầy bụng, sình hơi.
  • Thay đổi số lần đi cầu, tính chất phân thay đổi.
  • Tiêu chảy và táo bón thường xuyên.
  • Buồn nôn, khó tiêu và có cảm giác có cục vướng ở họng.
  • Đau lưng, mệt mỏi, khó ngủ và đau cơ. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng có đến 60% người có IBS cũng bị rối loạn tâm lý, thường – lo lắng hoặc trầm cảm.

3. Nguyên nhân gây bệnh

Đây là chứng bệnh về đường tiêu hóa hiện nay vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân gây ra. Một số nguyên nhân có thể gây ra như sau:

  • Sự rối loạn nhu động của ống tiêu hóa gây ra bởi rối loạn của hệ thống thần kinh trung ương cũng như hệ thống thần kinh tự động trong thành ruột. Hiện tượng này làm tăng sóng nhu động để nhào trộn thức ăn và tăng nhu động của ruột non, làm thời gian di chuyển của phân trong ruột giảm đi. Trong khi đó, nhu động của ruột già có thể tăng hay giảm làm cho thời gian di chuyển của phân trong ruột có thể dài ra hay ngắn lại, dẫn đến tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy.
  • Tình trạng thay đổi về tính nhạy cảm của ruột già hay trực tràng, dẫn đến hạ thấp phản xạ đi tiêu của người bệnh. Bệnh nhân có thể có các rối loạn tâm lý, bị stress, hysteria; một số bệnh nhân nữ có thể có tiền sử bị lạm dụng tình dục khi còn nhỏ, trầm cảm…
  • Sau khi bị nhiễm trùng cấp tính, thường nhất là sau viêm dạ dày ruột cấp. Theo một số tác giả, có tới 24-32% người mắc bệnh này sau 3 tháng sẽ bị hội chứng ruột kích thích.

4. Những cách điều trị bệnh

Mặc dù không có phương thức chữa trị bệnh triệt để nhưng có những cách giúp làm giảm đáng kể những triệu chứng của bệnh.

  • Châm cứu: Theo một nghiên cứu được tiến hành năm 202, những bệnh nhân được bổ sung liệu pháp châm cứu bên cạnh chữa trị theo phương thức truyền thống cho thấy: sau 1 năm, 49% bệnh nhân đã có sự thuyên giảm những triệu chứng như: đau, táo bón, tiêu chảy. Kết quả này cho thấy châm cứu là một phương thức điều trị hiệu quả khi được dùng cùng lúc với những cánh điều trị truyền thống.
  • Kháng sinh: Hội chứng ruột kích thích có thể bị gây ra do sự “bành trướng” của vi khuẩn trong ruột kết hoặc già hoặc một số loại vi khuẩn sống trong ruột đã gây ra những triệu chứng. Chính vì vậy, phương pháp điều trị bằng kháng sinh đã được nghiên cứu áp dụng. Trong một nghiên cứu được tiến hành năm 2011, các bệnh nhân được cho uống 500mg loại kháng sinh rifaximin 3 lần mỗi ngày trong suốt 2 tuần lễ. Kết quả cho thấy 40% bệnh nhân đã có sự giảm đáng kể những triệu chứng như: đau bụng, đầy bụng,…
  • Bạc hà: Từ lâu đã có những nghiên cứu cho thấy rằng các viên tinh dầu bạc hà giúp làm giảm các cơn đau của triệu chứng ruột kích thích. Lý do là dược liệu này đã làm dịu sự sưng viêm trong đường ruột.
  • Chế độ ăn uống thích hợp: Chế độ ăn rất quan trọng trong điều trị hội trứng ruột kích thích.  Không nên ăn quá no và hạn chế thức ăn giàu chất béo. Thay vào đó nên ăn vừa phải và ăn thêm bữa phụ nếu cần. Nên có chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý, hạn chế sử dụng những thức ăn dễ kích thích như bia rượu, cà phê, thức ăn cay chua, chất béo, thức ăn dễ tạo men. Thức ăn khó tiêu, dễ sinh hơi như: khoai, sắn, bánh ngọt nhiều bơ, hoa quả có nhiều đường (cam, quýt, xoài, mít…) cũng nên kiêng. Những thức ăn để lâu, bảo quản không tốt cũng nên tránh. Nếu có ỉa chảy tránh ăn qua nhiều thức ăn có nhiều chất xơ (rau muống, rau cải, dưa…). Uống đủ nước cũng giúp giảm triệu chứng. Uống khoảng 6-8 ly nước chia đều trong ngày.
  • Tránh để bị stress: Giống như tim và phổi, ruột được điều khiển bởi hệ thần kinh tự động nên chức năng của ruột liên hệ rất mật thiết với hệ thần kinh. Bất cứ stress nào trong cuộc sống như khi gặp khó khăn, căng thẳng, giận dữ, buồn bực, mệt mỏi, quá tải trong công việc,… đều dẫn đến co thắt quá mức ruột già và dẫn đến triệu chứng của hội chứng ruột kích thích. Không phải tất cả mọi người đều gặp, hội chứng ruột kích thích thường có khuynh hướng xảy ra ở những người có cơ địa tâm lý nhạy cảm. Ngay cả những người bị stress nhẹ cũng có thể ảnh hưởng.Biện pháp giảm stress gồm các điều trị tâm lý như sắp xếp công việc hợp lý, đặt mục tiêu thời gian cho từng việc giúp giảm áp lực quá tải công việc hay học tập, tập ngồi thiền, tâm sự với người thân, tư vấn tâm lý, tập thể dục thường xuyên, tập yoga, ngủ đủ giấc…
  • Vận động hợp lý: đạp xe đạp hoặc chạy bộ không chỉ tốt cho việc giữ cân nặng hợp lý mà còn giúp giảm những triệu chứng của hội chứng ruột kích thích. Aerobic giúp giảm stress, giúp cơ ruột kết hoạt động hiệu quả hơn và giúp không khí đi qua đường ruột nhanh hơn. Chính vì vậy, khi những bệnh nhân tăng thời gian vận động từ 20 phút lên 60 phút mỗi ngày, từ 3 đến 5 ngày mỗi tuần thì những triệu chứng của bệnh đã thuyên giảm đáng kể.
  • Dùng thuốc: Các thuốc thường được sử dụng trong hội chứng ruột kích thích còn tùy theo triệu chứng nào nổi bật ở từng bệnh nhân. Ở bệnh nhân hay bị táo bón thường được bổ sung thuốc chất xơ, làm tăng và mềm khối phân giúp bệnh nhân đi tiêu tốt hơn. Ở bệnh nhân hay tiêu chảy sẽ được điều trị bằng thuốc chống tiêu chảy. Bệnh nhân có triệu chứng đau bụng thường xuyên sẽ được điều trị thêm bằng thuốc chống co thắt đường ruột. Đôi khi thuốc chống trầm cảm cũng được sử dụng trong điều trị hội chứng ruột kích thích ở các đối tượng nghi ngờ liên quan nhiều đến stress. Thuốc sẽ tác dụng khác nhau ở mỗi người, do đó người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc mà nên theo sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Hội chứng ruột kích thích là một căn bệnh liên quan nhiều đến lối sống, lối sinh hoạt. Việc chữa trị bệnh không đơn giản, đòi hỏi sự nỗ lực thay đổi lối sống, vận động rèn luyện sức khỏe đồng thời dùng thuốc hợp lý. Chúc các bạn thành công.

SOC @ Khoa học 247., Biên soạn

Authors
Top