Tìm hiểu về wonder weeks – P1

Người mẹ nào cũng nhận thấy rằng các em bé thật “thất thường”, tuần này thật ngoan ngoãn, tuần khác lại thật nhõng nhẽo, vô kỹ luật. Tại sao các bé lại như vậy? Nhiều nghiên cứu khoa học đã được tiến hành trong rất nhiều năm và đã tìm ra rằng: có những giai đoạn nhất định mà bé trở nên khó tính, khó chiều hơn bình thường. Những giai đoạn này gọi là wonder weeks và chúng có những ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển của bé bởi đây là giai đoạn bé sẽ có những biến đổi về hành vi, cảm xúc và trở nên tiến bộ hơn về mặt nhận thức. Nhận biết và dự đoán được những thời điểm wonder weeks của các bé có rất nhiều ý nghĩa. Hãy cùng Khoa học 247 tìm hiểu.

1. Wonder weeks là gì?

Wonder weeks còn gọi là giai đoạn biến đổi tâm sinh lý của trẻ, xảy ra 10 lần trong suốt 20 tháng đầu đời của trẻ. Wonder weeks báo trước một biến đổi hay sự tăng trưởng vượt bậc của trẻ về kỹ năng, giác quan, một bước nhảy vọt về phát triển tâm lý của bé.
Những biến đổi của não sẽ cho bé những kỹ năng mới, những cách mới để tiếp cận với thế giới xung quanh nhưng cũng chính điều đó sẽ khiến bé cảm thấy lo sợ và hành xử một cách khó chịu: bé sẽ khóc nhiều hơn, đòi cha mẹ ôm ấp nhiều hơn, và cũng hay cáu gắt hơn. Một thế giới hoàn toàn mới mở ra trước mắt các bé, nhưng các bé thấy quá đột ngột và lạ lẫm. Hãy thử tưởng tượng một sáng ngủ dậy, bỗng dưng chúng ta thấy mình ở Sao Hỏa xem, chúng ta có sợ hãi không? Đó chính là cảm giác của các bé trong những giai đoạn wonder week. Nhưng rồi, khi mà bé bắt đầu quen với những kỹ năng và nhận thức mới, bé sẽ tò mò muốn khám phá nó.

2. Ý nghĩa của wonder weeks

Khái niệm wonder weeks được đưa ra nhằm giúp các bà mẹ có thể dự đoán được những thời điểm mà các bé có những biến đổi lớn về tâm sinh lý. Ngoài việc giúp mẹ không bị bất ngờ, căng thẳng trước những ngày quấy khóc, biếng ăn, biếng ngủ của con, khái niệm wonder weeks còn chỉ rõ những điều các mẹ có thể làm để hỗ trợ và giúp các bé trong giai đoạn phát triển này.

  • Do có những sự thay đổi lớn về tâm sinh lý khiến các bé trở nên quấy khóc, không theo nề nếp thường ngày, ví dụ: thường ngày bé có thể tự ngủ nhưng trong wonder weeks, bé đòi mẹ bế bồng, ru ngủ mới chịu, hoặc ban đêm, bé ngủ 3-4 tiếng mới dậy bú nhưng trong wonder weeks, bé tỉnh giấc thường xuyên và đòi ăn thường xuyên,… Trước sự thay đổi mà có vẻ “thụt lùi” về kỷ luật như vậy, các mẹ có xu hướng uốn nắn bé vào kỷ luật trở lại, bỏ mặc, không chiều theo những đòi hỏi của bé. Tất nhiên việc này không hề dễ dàng, thậm chí không thể thực hiện được, khiến các mẹ hết sức bối rối, căng thẳng và bực bội với bé. Về phần bé, bé quấy khóc hơn là muốn thu hút sự chú ý của mẹ, được mẹ chăm sóc nhiều hơn, hỗ trợ bé vượt qua những ngày đầy lo lắng, bỡ ngỡ. Thế nhưng bé lại không được mẹ đáp ứng, thậm chí còn bị mẹ bỏ mặc những đòi hỏi đó, khiến cho bé cũng cảm thấy sợ hãi hơn, đơn độc hơn.
  • Khái niệm wonder weeks giúp mẹ nhận biết những thời điểm bé cần mẹ hỗ trợ, cho mẹ biết bé đang phát triển kỹ năng nào, cần được mẹ hỗ trợ bé bằng cách nào. Mỗi wonder week, bé phát triển một kỹ năng riêng biệt, và cũng thường có những thay đổi khác nhau về thái độ. Có wonder week thì bé khó ngủ, ít ngủ, có wonder week thì bé bỏ ăn, có wonder week thì bé có tâm trạng không ổn định, thoắt vui thoắt giận. Do đó, ở mỗi wonder week, người mẹ cần hỗ trợ bé một cách tương ứng.

3. Dự đoán các thời điểm wonder weeks

Các wonder weeks được dự đoán khá chính xác. Có 10 wonder weeks trong suốt 20 tháng đầu đời của bé. Bảng dự đoán thời điểm của các wonder weeks trong hình dưới đây.

Bảng dự đoán thời điểm của các wonder weeks

Bảng dự đoán thời điểm của các wonder weeks

Một số điểm cần lưu ý:

  • Những thời điểm dự đoán wonder weeks là tính từ ngày dự sinh chứ không phải tính từ ngày bé chào đời thực tế
  • Những thời điểm dự đoán wonder weeks thay đổi ít nhiều theo từng bé, không chính xác tuyệt đối. Tốt nhất, mẹ nên quan sát những thay đổi của bé để nhận biết chính xác wonder weeks. Ví dụ, wonder week 8, bé thường: khóc nhiều, đòi mẹ quan tâm nhiều hơn, biếng ăn, hay ngậm ngón tay. Còn wonder week 26 thì bé: ngủ ít hơn, khóc và nhõng nhẽo nhiều hơn, không thích bị thay tã. Khi thấy bé có những hành vi khác lạ như vậy, mẹ nên biết rằng bé đang ở thời điểm wonder week.

4. Nên làm gì để hỗ trợ bé trong wonder weeks

Mỗi wonder week có thể kéo dài một vài ngày cho tới một vài tuần, thậm chí cả tháng. Những lúc này, người mẹ rất căng thẳng, mệt mỏi, mong sao wonder week qua đi cho thật nhanh để bé lại trở lại làm em bé ngoan ngoãn, nề nếp. Nhưng hơn lúc nào hết, người mẹ phải kiên nhẫn để hỗ trợ cho bé trong những thời điểm bé lo lắng, bỡ ngỡ này. Khi bé quấy khóc, nhõng nhẽo nhiều, các mẹ có xu hướng phản ứng như dưới đây:

  • mặc kệ cho khóc: trong những thời điểm wonder weeks, đôi khi bé quấy khóc cả ngày, ngay cả khi mẹ đã bế bồng, ôm ấp, bé vẫn khóc không thôi. Nhiều mẹ thấy bất lực, không thể dỗ dành bé nên kệ để bé khóc, mong sao nhanh chóng qua những ngày wonder week này.
  • cho con uống thuốc an thần: thấy con quấy khóc không nín, vì sợ con (và cả mẹ) quá mệt mỏi, kiệt sức, nhiều người cho bé uống các loại siro an thần của trẻ em, nhằm giúp bé ngủ yên, mong sao nhanh chóng qua những ngày wonder week này.

Những cách phản ứng như trên đây là không hợp lý. Bản chất của việc bé quấy khóc là do bé bỡ ngỡ trước những điều mới mẻ xung quanh, hoặc bé chưa điều khiển được những kỹ năng mới có được. Bé cần thời gian để đi qua giai đoạn bỡ ngỡ này, nhưng đồng thời bé phải có sự tiến bộ để vượt qua được sự bỡ ngỡ, sợ hãi. Chừng nào bé chưa “học” xong thì còn chưa kết thúc được wonder week. Do vậy, người mẹ không nên phản ứng theo kiểu “chịu trận”, “nhắm mắt cho qua mấy ngày”,… mà phải hết sức phối hợp với bé, giúp bé nhanh chóng làm quen với những giác quan, kỹ năng mới, từ đó, bé cũng nhanh chóng vượt qua và kết thúc wonder week.

Ngoài người mẹ là người gần gũi chăm sóc bé nhất, những thành viên khác trong gia đình cũng nên hỗ trợ cho bé trong những thời
điểm wonder weeks bằng cách

  • Không trách móc, than phiền về sự quấy khóc của bé
  • Chia sẻ việc chăm sóc bé với người mẹ
  • Tạo không khí vui vẻ trong gia đình
  • Nấu chè hoặc cháo hạt sen cho mẹ ăn (nếu bé còn bú mẹ hoàn toàn) hoặc bé ăn (nếu bé đã có thể tự ăn). Hạt sen giúp dưỡng tâm an thần, sẽ làm bé bớt bị kích thích, lo lắng.

(còn tiếp)

Lily @ Khoa học 247., Biên soạn

Authors

Related posts

Top