Cải thiện tình trạng mất ngủ

Mất ngủ hay khó ngủ là chứng bệnh gây khó khăn trong đời sống rất nhiều người. Khó ngủ có nhiều dạng, khó đi vào giấc ngủ, ngủ không yên giấc, dậy sớm không ngủ lại được, hoặc tỉnh dậy nhiều lần trong khi ngủ, mỗi lần dài hơn 30 phút.

Tình trạng mất ngủ, khó ngủ đang ngày một trở nên phổ biến, và những loại dược phẩm, thực phẩm chức năng hứa hẹn mang lại giấc ngủ ngon đang ngày một nhiều và được ưa chuộng. Bởi giấc ngủ có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống mỗi chúng ta. Chúng ta dành 1/3 cuộc đời mình để ngủ. Giấc ngủ ngon sẽ mang lại cho chúng ta sức khỏe tốt, tinh thần minh mẫn và lòng yêu đời. Mất ngủ, khó ngủ làm ảnh hưởng đến sức khỏe, hiệu quả công việc và niềm vui trong cuộc sống.

Có rất nhiều nguyên nhân đưa đến tình trạng mất ngủ, khó ngủ. Mỗi nguyên nhân cần có một hướng khắc phục riêng, không ai giống ai. Khoa học 247 mời các bạn tìm hiểu những nguyên nhân gây tình trạng mất ngủ, khó ngủ và những cách để cải thiện tình trạng này.

Khó ngủ có nhiều dạng, khó đi vào giấc ngủ, ngủ không yên giấc, dậy sớm không ngủ lại được, hoặc tỉnh dậy nhiều lần trong khi ngủ, mỗi lần dài hơn 30 phút

Khó ngủ có nhiều dạng, khó đi vào giấc ngủ, ngủ không yên giấc, dậy sớm không ngủ lại được, hoặc tỉnh dậy nhiều lần trong khi ngủ, mỗi lần dài hơn 30 phút

1. Mất ngủ do mệt mỏi

Chúng ta thường nghĩ rằng khi ban ngày làm việc quá mệt mỏi, thì đem đến sẽ dễ ngủ hơn, ngủ ngon hơn. Quả thực, sự vận động, làm việc hợp lý lúc ban ngày sẽ giúp lưu thông máu tốt hơn, khiến chúng ta có giấc ngủ ngon mỗi tối. Nhưng khi cơ thể quá mệt mỏi thì ngược lại, chúng ta bị mất ngủ hoặc khó ngủ. Nguyên nhân là khi cơ thể quá mệt mỏi với những hoạt động ban ngày, đến khi đi ngủ, cơ thể vẫn ở trạng thái bị kích thích do quá mệt mỏi (overtired), trong khi lẽ ra cơ thể phải dần dần chuyển xuống trạng thái yên tĩnh (calm), phù hợp với việc đi vào giấc ngủ.

Do vậy, để tránh bị mất ngủ hoặc trằn trọc khó ngủ, không nên để cơ thể bị mệt mỏi, quá sức vào lúc ban ngày. Hãy biết nghỉ ngơi đúng lúc, sắp xếp công việc phù hợp để đảm bảo có những thời gian thư giãn giữa ngày.

Chúng ta thường nghĩ rằng khi ban ngày làm việc quá mệt mỏi, thì đem đến sẽ dễ ngủ hơn, ngủ ngon hơn. Nhưng khi cơ thể quá mệt mỏi thì ngược lại, chúng ta bị mất ngủ hoặc khó ngủ.

Chúng ta thường nghĩ rằng khi ban ngày làm việc quá mệt mỏi, thì đem đến sẽ dễ ngủ hơn, ngủ ngon hơn. Nhưng khi cơ thể quá mệt mỏi thì ngược lại, chúng ta bị mất ngủ hoặc khó ngủ.

2. Do chất kích thích

Rõ ràng, nếu gần giờ đi ngủ mà chúng ta dùng những chất kích thích như trà, cafe, rượu, bia thì rất có thể chúng ta sẽ bị mất ngủ hoặc có giấc ngủ không ngon. Khi chúng ta dùng những chất kích thích này, cơ thể không thể “giải quyết” chúng ngay lập tức, mà thường phải mất nhiều giờ đồng hồ, những chất kích thích này mới được đào thải khỏi cơ thể. Ví dụ, caffein sẽ cần 4 giờ đồng hồ để được đào thải. Mỗi giờ đồng hồ, cơ thể chúng ta chỉ có thể xử lý được lượng cồn tương đương với 1 cốc bia hoặc 1 ly rượu. Khi uống rượu, nhiều người buồn ngủ và ngủ dễ dàng hơn, nhưng hãy coi chừng, cồn trong rượu sẽ gây trở ngại cho cơ thể bước vào giai đoạn ngủ sâu. Chính vì lý do đó, rất nhiều người sau khi uống rượu ngủ ngáy khò khò nhưng ngày hôm sau tỉnh dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi, mất sức. Do vậy, hãy thận trọng trong việc dùng đồ uống có chất kích thích gần với giờ đi ngủ.

3. Do thực phẩm

Nhiều người không chú ý rằng thực phẩm chúng ta ăn có thể gây mất ngủ, khó ngủ. Ví dụ như đồ ăn cay, buổi tối ăn quá nhiều đồ ăn cay sẽ dẫn đến mất ngủ. Các loại thực phẩm gây đầy bụng như: thịt xông khói, những đồ ăn nhanh, chứa nhiều hàm lượng tyrosine sẽ làm cho não sản sinh ra chất dopamine gây hưng phấn, khiến chúng ta mất ngủ.

Những thực phẩm nhiều dầu mỡ sau khi ăn vào sẽ làm tăng gánh nặng cho dạ dày, đường ruột, gan, mật và tuyến tụy, kích thích thần kinh trung ương làm cho nó luôn ở trong trạng thái làm việc, từ đó dẫn đến mất ngủ.

Ngoài ra, nhân sâm cũng làm cơ thể bị kích thích, mất ngủ, do đó, trước khi ngủ mấy tiếng tốt nhất không nên uống trà nhân sâm.

4. Do lo lắng

Lo âu là một nguyên nhân gây ra mất ngủ. Khi bị mất ngủ do lo lắng, chúng ta không thể chỉ dùng thuốc ngủ là được, bởi thuốc ngủ có thể đem đến cho chúng ta một giấc ngủ cưỡng bức, nhưng không thể giúp chúng ta giải quyết tận gốc vấn đề: đó là lo lắng, lo âu, suy nghĩ nhiều,… Để chữa tận gốc tình trạng mất ngủ do lo âu, chúng ta cần xác định được tư tưởng cho mình, tránh lo âu, phiền não. Tốt nhất, hãy dành nhiều thời gian ra ngoài với bạn bè, người thân, chia sẻ những lo lắng của mình với những người tin cậy (người thân hoặc bác sĩ tâm lý). Nếu tìm ra được giải pháp cho vấn đề đang lo lắng, chúng ta sẽ thấy nhẹ nhõm hẳn, tinh thần và sức khỏe sẽ được cải thiện đáng kể. Nếu vấn đề đang gặp phải là hết sức khó khăn, chưa tìm được phương cách giải quyết, chúng ta cũng không nên để mình rơi vào sự bế tắc. Càng bế tắc, lo âu thì sức khỏe càng giảm sút, tinh thần càng kém minh mẫn, càng không thể giải quyết được vấn đề. Hãy xác định rõ giờ ăn ngủ và nghỉ ngơi, không suy nghĩ về những khó khăn trong lúc đang nghỉ ngơi.

5. Do tuổi già

Ở người cao tuổi, thời gian ngủ sẽ ít dần, có khuynh hướng ngủ muộn hơn và thức dậy sớm hơn. Thường thì càng cao tuổi càng dễ mất ngủ do những sang chấn tâm lý hay gặp ở tuổi già, lượng hóc-môn melatonin trong cơ thể giảm…  Có nhiều người già, mỗi đêm chỉ ngủ được 2-3 tiếng đồng hồ. Ngoài ra, vào tuổi mãn kinh, phụ nữ bị bệnh mất ngủ tăng gấp 5 lần (triệu chứng là nóng nhiệt, khó chịu và khi ngủ thở khó khăn). Để phần nào khắc phục tình trạng này, hãy duy trì tập luyện đều đặn, tốt nhất là tập vào cuối buổi chiều nhưng cần tránh tập các môn hoạt động thể lực mạnh sau 6 giờ chiều. Các bài tập như: đi bộ, xoa bóp, thư giãn rất tốt cho tuổi già và giấc ngủ.

Những người lớn tuổi chỉ nên dùng thuốc ngủ hay các thuốc an thần gây ngủ tân dược khi thật cần; và nên bắt đầu bằng một loại thuốc ngủ có nguồn gốc thảo dược, sau mới dùng đến hóa dược như benzodiazepin, barbituric… và cũng chỉ nên sử dụng trong dăm bảy tối để tránh độc cho gan, thận và tránh lệ thuộc thuốc ngủ.

6. Do bệnh lý của cơ thể
Giấc ngủ bị rối loạn có thể do cơ thể gặp phải những vấn đề sức khỏe như:

  • Bệnh tim
  • Bệnh hô hấp: phổi tắc nghẽn, hen suyễn.
  • Bệnh về thần kinh: parkinson, alzheimer,…
  • Vấn đề hóc-môn: như tuyến giáp hoạt động quá mức.
  • Vấn đề về sinh dục tiết niệu: chứng tiểu đêm, tiểu không tự chủ, tiền liệt tuyến mở rộng.
  • Bệnh khớp: chân tay buồn, nhức mỏi,…
  • Bị đau đầu do viêm xoang, đau do viêm loét dạ dày tá tràng, đau do Zona

Do vậy, cần trị dứt những chứng bệnh này thì mới có thể cải thiện được giấc ngủ.

7. Do dùng thuốc

Có nhiều loại thuốc điều trị bệnh có thể khiến chúng ta bị ảnh hưởng đến giấc ngủ như: các thuốc điều trị đau đầu Migrain có chứa caffein, thuốc chống viêm như corticoide, thuốc lợi tiểu,…

Một số loại thuốc điều trị gây rối loạn giấc ngủ như: thuốc chống trầm cảm, thuốc động kinh, thuốc điều trị cao huyết áp, thuốc kháng viêm, thuốc điều trị bệnh hen,…

Trước đây mất ngủ thường gặp ở những người cao tuổi, thì hiện nay mất ngủ có thể gặp ở bất cứ ai: từ trẻ con, thanh thiếu niên, đến người già,…Ngoài những lý do khách quan như do dùng thuốc, do thời tiết, tiếng ồn, thay đổi múi giờ,… một phần lớn là do lối sống không khoa học của chúng ta. Hãy cùng hành động để cải thiện giấc ngủ cho mình. Chúc các bạn thành công.

Lily @ Khoa học 247., Biên soạn

Authors

Related posts

Top